सर्वसमावेशक अध्यात्म
भारतात राहणाऱ्या ख्रिश्चन, ज्यू, पारशी आणि मुसलमानांचे धर्म हे हिंदू धर्माचा भाग होऊ शकतात का? ‘उपास्यानाम् अनियमः साधनानाम् अनेकता’, आणि प्रतीक व साधन यांच्या निवडीत प्रत्येकाचे व्यक्तिस्वातंत्र्य या...
View Articleईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी
इतरांच्या तुलनेत भारत तुलना दोन प्रकारांनी करता येते. एकाच प्रकारच्या कामात कोणी कमी, कोणी जास्त काम केले हे बघता येते. जे इतर कोणी करत नाही असे वेगळे काय करतो हे पण बघता येते. पहिल्या तुलनेला...
View Articleराष्ट्रीयत्वाचे पैलू –समाजाचे राष्ट्रत्व आणि व्यक्तीचे राष्ट्रीयत्व
दुसऱ्या आवृत्तीची प्रस्तावना जीवनदृष्टी जपानमध्ये एखाद्या उंच डोंगरावर निसर्गरम्य ठिकाणी गेल्यावर तिथे जपानी पद्धतीच्या चहाचे दुकान आढळते. जर्मनी, फ्रान्स किंवा स्वित्झर्लंडमध्ये डोंगराच्या निसर्गरम्य...
View Articleआमचे व्यवहार्य आदर्श –५. सनातनी आणि आधुनिक
गावोगाव इंटरनेटची केंद्रे तयार व्हावीत व कोणालाही स्वस्तात कुठलीही माहिती कोठूनही त्वरित उपलब्ध व्हावी हा Taking informa-tion revolution to the masses चा आपला अर्थही तिथे समजला. जनमनी विपुल ज्ञान करावे...
View Articleआमचे व्यवहार्य आदर्श –हिंदुभूमी आणि मी
मा. पंतप्रधानांनी घेतलेल्या निर्णयामुळे शास्त्रज्ञ आणि तंत्रज्ञांच्या कष्टाचे चीज तर झालेच, परंतु या देशाच्या गौरवातच माझा गौरव आहे याचा सहज साक्षात्कार कोट्यवधी भारतीयांना झाला. दि.११ आणि १३ मे या दोन...
View Articleआमचे व्यवहार्य आदर्श –३. मूल्यांचा ऱ्हास
वर्ष लिहिताना फक्त दोनच आकडे लिहायची सवय मुरलेली असल्यामुळे तीस-पस्तीस वर्षांनी या सवयीमुळे अडचण येईल हे कोणाच्या लक्षातही आले नाही. अमेरिकेत स्थायिक झालेल्या आपल्या एक कार्यकर्त्या अमेरिकेत एका संगणक...
View Articleआमचे व्यवहार्य आदर्श –२. भावनेचे आवरण
रामदास, दयानंद, विवेकानंद, अरविंद हे प्रबोधिनीसमोरचे आदर्श राष्ट्रपुरुष. मनात राष्ट्रपुरुषांचे विचार आणि समोर ही परिस्थिती, दोन्हीची सांगड कशी घालायची? सज्जनगडावर इयत्ता आठवीच्या विद्यार्थ्यांसमवेत...
View Articleआमचे व्यवहार्य आदर्श –१ पानी तेरा रुप
वरवर जाणे हा वाफेचा गुणधर्म आहे. खाली वाहात जाणे हा पाण्याचा गुणधर्म आहे. आहे तिथेच स्थिर राहणे हा बर्फाचा गुणधर्म आहे. एक ग्लास पाण्याचे निमित्त उन्हाळ्यामध्ये बऱ्याच वेळा एक दृश्य बघायला मिळते....
View Articleघडविता, मिळविता, विकसावे –६. निवेदन भाव
आपल्या कामाची नोंद राहते म्हणून, वाचणारा कामात सुधारणा सुचवतो म्हणून, आपल्याच प्रगतीचा आलेख कळतो म्हणून, आपण संचालकांचा एक हात आहोत म्हणून, स्वकर्मकुसुम म्हणून, अशी निवेदन लिहिण्याची माझी भूमिका...
View Articleघडविता, मिळविता, विकसावे- ५. करुच करु
आपण जिद्दीने कामाला लागतो तेव्हा ‘करुच करु‘ किंवा ‘करुन दाखवूच’ यांपैकी एक भावना आपल्या मनात असते. या जिद्दीचा जन्म कशात आहे हे शोधू लागलो की त्यातला मोठा फरक जाणवू लागतो. करुच करु आणि करुन दाखवूच या...
View Articleघडविता, मिळविता, विकसावे –४. बुद्धी सूक्ष्म – मन व्यापक
विद्रोहाची आग विझविण्याचे काम जसे एकात्मतेसाठीचे तसे विद्रोहाची गरजच राहाणार नाही असे काम करणे राष्टीय एकात्मतेसाठीचेच काम आहे. विवेकानंद केंद्राचे अरुणाचल प्रदेशातील एक कार्यकर्ते मध्यंतरी दोन महिने...
View Articleघडविता, मिळविता, विकसावे –३ महत्कार्याचे कंकण
सर्व राष्टीय नेते देशप्रश्नांपेक्षा – शेळीच्या प्रश्नांना महत्त्व देणारे गांधीजी विलक्षणच दिसतात, अशा नजरेने एकमेकांकडे बघत हताश होऊन गांधीजींची वाट पाहू लागतात. महात्मा गांधींच्या जीवनावरील ‘गांधी’...
View Articleघडविता, मिळविता, विकसावे –२. लवचिक चाकोरी
जे काम आपले मानले ते दर वेळी नव्या उत्साहाने, अधिक ताकदीने करणे म्हणजे तपाचे व्यसन लागले. एका कारखान्यातील कामगार संघटनेने योजलेल्या बक्षीस समारंभाला अध्यक्ष म्हणून गेलो होतो. कामगारांच्या मुलांपैकी जे...
View Articleविज्ञानाभिमुखता : संक्षिप्त
The post विज्ञानाभिमुखता : संक्षिप्त first appeared on ज्ञान प्रबोधिनी.
View Articleज्ञान-कर्म-युत भक्ती व्रताचे साधक:- स्व.वामनराव अभ्यंकर
मला भाषा शिक्षणात फारशी आवड नव्हती, त्यामुळे त्यात गतीही नव्हती. इंग्रजीची भयाण भीती वाटायची, तर मराठीत शुद्धलेखन आणि उच्चारांच्या चुका व्हायच्या. संस्कृत शिकताना तर मनात जी भीती बसली होती, ती निघणे...
View Articleसहविचारात्मक नेतृत्वपद्धती
नेतृत्वपद्धतींचे विविध प्रकार सहविचारात्मक नेतृत्वपद्धती (Consultative leadership) ही एक स्वतंत्र नेतृत्वपद्धती आहे, असे ज्ञान प्रबोधिनीचे संस्थापक कै. वि. वि. पेंडसे यांनी आपल्या Ph.D.च्या...
View Articleयुवक विभाग अभ्यास शिबीर समारोप
प्रत्येक अभ्यास शिबिरामध्ये साधारणपणे शेवटच्या दिवशी आपण परिसंवाद ठेवत असतो. आणि त्या परिसंवादामध्ये आधीच्या दोन-तीन-चार दिवसात काय अभ्यास झाला, त्यातला कुठलातरी एक विषय घेऊन प्रत्येकाने मांडायचा...
View Article